بازاریابی در جوامع متنباز
در گذشته، اکثر نرمافزارهای زیرساختی و توسعهدهنده – نرمافزاری که برای ساخت نرمافزار استفاده میشد – انحصاری بودند. با این حال، طی 10 سال گذشته، یک تغییر اساسی در صنعت نرمافزار رخ داده است.
در حالی که نرمافزارهای انحصاری هنوز بر برخی بخشها تسلط دارند (مثل مایکروسافت آفیس)، نرمافزارهای متنباز به طور گسترده برای زیرساختها پذیرفته شدهاند.
دو عامل، متنباز را تعریف میکنند. واضحترین آنها این است که سورس برای مشاهده، کامپایل و گسترش در دسترس همه قرار دارد، به جای اینکه مخفی نگه داشته شود. از این رو، نام «متنباز» را به خود گرفته است. جنبه دوم، اما تاثیرگذارتر، متنباز این است که توسط جوامع توسعه داده میشود.
جوامع مجموعهای از توسعهدهندگان، آزمایشکنندگان، نویسندگان فنی و رهبران پروژه هستند که نرمافزار را با هم میسازند، آزمایش میکنند و منتشر میکنند. اعضای جامعه ممکن است از شرکتها برای انجام کار دستمزد دریافت کنند یا ممکن است به صورت انفرادی وقت خود را صرف کنند. در هر صورت، تصمیمات و کارهای متنباز تحت سلطه هیچ شرکت خاصی نیست. آنها به صورت جمعی عمل میکنند و با منافع مشترک گرد هم میآیند.
متنباز، استراتژی بازاریابی سنتی را زیر و رو میکند
مدلهای متنبازی وجود دارند که در آنها بخش عمده توسعه از یک شرکت واحد میآید که سپس آن را تجاریسازی میکند. حتی در این شرایط، گروهی از افراد خارج از شرکت غالب درگیر هستند و تصمیمات (حداقل از لحاظ تئوری) به صورت آزاد گرفته میشوند.
این تغییر در صنعت نرمافزار، مشکلاتی را برای بخشهای سنتی بازاریابی نرمافزار ایجاد میکند. در گذشته، تلاشهای بازاریابی اغلب از بالا، با مدیر ارشد فناوری اطلاعات (CIO) یا مدیر ارشد فناوری (CTO) آغاز میشد. با توجه به هزینه سیستمهای اختصاصی در محل، این امر منطقی بود. اگر قرار بود یک سفارش خرید میلیون دلاری امضا شود، باید سطح C درگیر میشد.
در نرمافزارهای متنباز، ارتباط با جوامع متنباز کلید موفقیت است. توسعهدهندگان و معماران سیستم نه تنها خریدهای بالقوه را تنها پس از بررسی فنی دقیق به سطح C ارائه میدهند، بلکه احتمالا به سادگی خدمات متنباز را به عنوان خدمات ابری سفارش میدهند و آنچه را که برای یک فروشنده خاص بهتر است انتخاب میکنند. آنها همچنین ممکن است خودشان نرمافزار متنباز را نصب کنند.
گفتن اینکه «ما باید جوامع متنباز را درگیر کنیم» سادهسازی بیش از حد این تلاش است. جوامع از نظر نوع شرکتهای درگیر و نقشهای ارائه شده متنوع هستند. برخی از آنها از شرکتهای فروشنده – رقبای بالقوه – هستند، در حالی که برخی دیگر متخصصان فناوری اطلاعات هستند که نمایانگر چشماندازهای بالقوه هستند. آنها همچنین از نظر نقشها متنوع هستند. برخی از اعضای جامعه در حال نوشتن کد برای پروژه متنباز هستند، در حالی که برخی دیگر در حال آزمایش یا مدیریت پروژهها و انتشار نسخهها هستند. جامعه گستردهتر شامل کسانی است که کاربر نرمافزار هستند، اما همچنان از آنها انتظار میرود که اشکالات را گزارش دهند و پیشنهاداتی برای ویژگیها ارائه دهند. در جوامع متنباز، دادن و گرفتن بخشهای مساوی از قرارداد اجتماعی هستند.
نکاتی برای بازاریابی در جامعه متنباز
موارد زیر هنگام بازاریابی در جوامع متنباز، چه محصول در اصل متنباز باشد و چه انحصاری، مفید خواهد بود:
- از درون با مشتریان بالقوه ارتباط برقرار کنید و آنها را در جایی که هستند ملاقات کنید. اگر میخواهید از یک جامعه فیزیکی بازدید کنید، باید به آنجا بروید. جوامع متنباز نیز مشابه هستند. به جای اینکه سعی کنید آنها را به سمت خود بکشید، در جایی که ملاقات میکنند، حضور داشته باشید. اگر منظور ردیت، اسلک، گیتهاب، کنفرانسها یا گردهماییهای متنباز است، در آنجا حضور داشته باشید.
- بدانید که پیام را برای چه کسی ارسال کنید. بازاریابان باید سعی کنند با همه صحبت کنند، اما پیام باید برای نوع خاصی از اعضا و نقش آنها قابل درک باشد. هیچ چیز نمیتواند برای همه افراد در جوامع مختلف همه چیز باشد. این ظرافت بازاریابی برای جوامع متنباز است – گفتن چیزی به همه اما خاص بودن فقط برای بخشی از آن.
- اگر محصول خود متنباز است، باید به خوبی از پروژه اصلی متنباز متمایز شود و این خاص بودن باید بخشی از پیام اولیه باشد. معمولا با رقبای زیادی روبرو خواهید شد و همیشه نسخه رایگان وجود دارد، بنابراین مشتریان بالقوه باید از قبل بشنوند که چرا یک راهکار بهتر است.
- بپذیرید که افراد متنفری وجود خواهند داشت. سعی نکنید مبهم صحبت کنید تا همه راضی باشند. جوامع متنباز از نظرات قوی قدردانی میکنند، حتی اگر محبوب نباشند. اصالت مهم است.
- از همه مهمتر – کمک کنید. وقتی به یک شرکت اجازه داده میشود به هر نحوی عضوی از یک جامعه متنباز باشد، حتی هنگام بازاریابی در آن، از آنها انتظار میرود که به نحوی باعث ارتقای جامعه شوند. ارائه نرمافزار یا ایده به جامعه را به عنوان هزینه مشارکت در نظر بگیرید. این شامل مشاهده و به ویژه بازاریابی میشود.
بازاریابی نرمافزار سنتی، صرف نظر از لفاظیهای مدرن، هنوز هم بازاریابی فشاری است. با بازاریابی متنباز، همه چیز به مشارکت و تعامل جامعه بستگی دارد. آنچه داده میشود، همان چیزی است که به دست خواهد آمد.
درباره فرشید نوتاش حقیقت
همیشه نیازمند یک منبع آموزشی فارسی در حوزه نرمافزارهای آزاد/ متنباز و سیستمعامل گنو/لینوکس بودم. از این رو این رسالت رو برای خودم تعریف کردم تا رسانه «محتوای باز» رو بوجود بیارم.
نوشتههای بیشتر از فرشید نوتاش حقیقتاین سایت از اکیسمت برای کاهش جفنگ استفاده میکند. درباره چگونگی پردازش دادههای دیدگاه خود بیشتر بدانید.
دیدگاهتان را بنویسید