خط فرمانگنو/لینوکس

رسانه ذخیره‌سازی

آخرین بروزرسانی

لینوکس قابلیت‌های فوق‌العاده‌ای در زمینه دیوایس‌های ذخیره‌سازی دارد که می‌تواند دیوایس‌های مختلفی مثل هارددیسک، فضاهای ذخیره‌سازی شبکه، دیوایس‌های ذخیره‌سازی مجازی، فلش‌داریوها و … را نگهداری کند.

سوار کردن و پیاده کردن دیوایس‌های ذخیره‌سازی

پیشرفت‌های اخیر در لینوکس دسکتاپ مدیریت دیوایس‌های ذخیره‌سازی را به شدت برای کاربران دسکتاپ آسان کرده است. برای بیشتر بخش‌ها، ما یک دیوایس را به سیستم خود اضافه کرده و بدون هیچ تنظیمی آن دیوایس شروع به کار می‌کند درصورتیکه قبلا (مثلا سال ۲۰۰۴) این دیوایس‌ها بایستی به صورت دستی تنظیم می‌شدند. در سیستم‌های غیردسکتاپ (برای مثال سرورها) این کار هنوز یک رویه کاملا دستی می‌باشد؛ چرا که سرورها به شدت به دیوایس‌های ذخیره‌سازی نیاز دارند که نیازمند پیکربندی‌های پیچیده است.

اولین گام در مدیریت دیوایس‌های ذخیره‌سازی، چسباندن دیوایس به سیستم درختی فایل است. این پروسه را سوار کردن (Mounting) می‌نامند، که دیوایس را قادر می‌سازد تا با سیستم‌عامل شریک شود. همانطور که در دروس قبلی گفتیم، سیستم‌های یونیکس یک سیستم درختی فایل را نگهداری می‌کنند که به نقاط مختلفی متصل است. این ویژگی با سیستم‌عامل‌های دیگر مثل MS-DOS و ویندوز که برای هر دیوایس یک ساختار درختی سیستم‌فایل را نگهداری می‌کنند در تضاد است (مثلا درایو C:\ و D:\).

فایلی با نام /etc/ftstab دیوایس‌هایی را که در زمان بوت سوار می‌شوند را لیست می‌کند (معمولاً پارتیشن‌های هارددیسک را) تصویر زیر یک نمونه از این فایل در یک سیستم فدورا ۷ می‌باشد:

بیشتر فایل‌های سیستمی که در این مثال لیست شده‌اند مجازی هستند و مناسب گفتگوی ما نیستند. برای قصد ما سه مورد اول مناسب هستند.

این‌ها پارتیشن‌های هارددیسک هستند. هر خط از فایل شامل ۶ فیلد می‌باشد که در جدول زیر هر فیلد را توضیح می‌دهیم:

فیلدمحتویاتتوضیحات
1دیوایسبصورت سنتی، این فیلد حاوی نام حقیقی یک فایل دیوایس است که به دیوایس فیزیکی مرتبط است. مثل /dev/hda1. ولی در کامپیوترهای امروزی که دیوایس‌های زیادی دارند توزیع‌های مدرن لینوکس یک دیوایس را با یک برچسب نمایش می‌دهند.
2نقطه بارگذاریپوشه‌ای است که دیوایس به سیستم درختی فایل متصل شده است.
3نوع سیستم‌فایللینوکس اجازه می‌دهد تا انواع سیستم‌های مختلف سوار شوند. سیستم‌فایل بومی در لینوکس ext3 می‌باشد ولی سیستم‌های فایل FAT16، FAT32، NTFS و ... نیز قابل اتصال هستند.
4گزینه‌هاسیستم‌های فایل را می‌توان با گزینه‌های مختلفی سوار کرد. برای مثال به منظور سوار سیستم‌فایل به صورت فقط خواندنی یا اینکه مانع از اجرای یک نرم‌افزار از اجرا شدن شویم.
5تکراریک شماره که تعیین می‌کند که چه موقع یک سیستم فایل با فرمان dump بکاپ گرفته شود.
6ترکیبیک شماره که تعیین می‌کند به چه ترتیبی سیستم‌فایل بایستی با فرمان fsck بررسی شود.

نمایش لیستی از سیستم‌های فایل سوار شده

فرمان mount به منظور سوار کردن سیستم‌های فایل مورد استفاده قرار می‌گیرد. وارد کردن فرمان mount بدون هیچ آرگومانی لیستی از سیستم‌های فایل اخیر سوار شده را به ما نشان می‌دهد:

فرمت نمایش به این صورت است:

بدین معنی که هر دیوایسی که سوار شده و آن را با فرمان mount بدون آرگومان لیست می‌کنیم، به این صورت نمایش داده می‌شود. به تصویر زیر دقت کنید:

در خط اول آن نوشته /dev/sda2 که همان دیوایس (device) است. پس از آن نوشته on / یعنی بر روی مسیر (/) سوار شده است که منظور از / دایرکتوری root بوده که همان mount_point یا نقطه سوار کردن است. یعنی اینکه دیوایس /dev/sda2 بر روی مسیر root سوار شده است. در ادامه آن داریم type ext3 یعنی نوع آن ext3 است که همان filesystem_type می‌باشد. در آخر options و گزینه‌های اضافی را در داخل پرانتز داریم که مجوزها و خطاها را به ما نشان می‌دهد.

اکنون به یکی از خطوط آخر دقت می‌کنیم. دیوایس /dev/hdc مربوط به CD-ROM می‌باشد که بر روی مسیر /media/live-1.0.10-8 سوار شده و نوع آن iso9660 است.

اکنون که نام درایو CD-Rom را داریم آن را از داخل درایو خارج یا پیاده می‌کنیم و سپس به یک موقعیت دیگر در سیستم‌فایل سوار کنیم. برای انجام این کار بایستی دسترسی کاربر ارشد را داشته باشیم:

گام بعدی ایجاد یک نقطه سوار کردن جدید برای دیسک است. یک mount point (نقطه سوار کردن) یک دایرکتوری است در سیستم‌فایل می‌باشد و هیچ چیز خاصی نیست. نباید حتما یک دایرکتوری خالی باشد. هر چند اگر که یک پوشه خالی نباشد، شما قادر به مشاهده محتویات قبلی پوشه تا زمانی که دیوایس را پیاده کنیم نخواهیم بود. برای مثال ما یک پوشه جدید به صورت زیر ایجاد می‌کنیم:

در نهایت CD-ROM را در نقطه جدید سوار می‌کنیم. گزینه –t به منظور اختصاص نوع سیستم‌فایل به کار می‌رود که در اینجا iso9660 می‌باشد. به صورت زیر:

پیغامی مبنی بر اشغال بودن دیوایس نمایش داده می‌شود. ما می‌توانیم این مشکل را با تغییر دایرکتوری کاری به چیزی غیر از دایرکتوری نقطه اتصال، به راحتی حل کنیم.

تشخیص اسامی دیوایس‌ها

برخی اوقات تشخیص نام یک دیوایس مشکل است. اگر به دوران قدیم بازگردیم، این کار مشکل نبود. یک دیوایس همیشه در یکجا بود و مکان آن تغییری نمی‌کرد. سیستم‌های یونیکس این شکلی هستند. وقتی که یونیکس توسعه یافت، تغییر یک درایو دیسک مستلزم استفاده از یک جرثقیل برای جابه‌جا کردن دیوایس اندازه ماشین لباسشویی بود! در سال‌های اخیر پیکربندی سخت‌افزار دسکتاپ بسیار پویا شده و لینوکس هم بسیار انعطاف‌پذیر شده است.

پیش‌تر دیدیم که چگونه به سادگی یک دیوایس را سوار یا پیاده کنیم ولی اگر بخواهیم یک سرور را مدیریت کنیم و یا در محیط‌های دیگر این کار را انجام دهیم.

ابتدا نگاهی به چگونگی نامگذاری دیوایس‌ها خواهیم داشت. اگر محتویات پوشه /dev که همه دیوایس‌ها در آنجا قرار دارند را ببینیم، می‌فهمیم که دیوایس‌های زیادی در آنجا وجود دارد. لیست بلندبالایی وجود دارد.

محتویات این لیست برخی الگوها از نامگذاری دیوایس‌ها را آشکار می‌سازد که در جدول زیر برخی از آنها آورده شده است.

الگودیوایس
/dev/fd*درایو فلاپی دیسک
/dev/hd*دیسکهای IDE (PATA) بر روی سیستمهای قدیمی‌تر. مادربوردهای معمول دارای دو کانکتر IDE هستند. اولین اتصال را دیوایس مستر و دومین اتصال را دیوایس اسلیو می‌نامند. اسامی دیوایس به این ترتیب هستند /dev/hda که مستر نامیده میشود و به کانال اول متصل می‌شود و /dev/hdb دیوایس اسلیو هست که به کانال دوم متصل می‌شود.
/dev/lp*پرینترها
/dev/sd*دیسکهای SCSI. در سیستمهای فعلی لینوکس، هسته لینوکس با همه دیوایس‌های شبیه دیسک شامل هلرددیسکهای PATA/SATA، فلش‌درایوها، موزیک‌پلیرها، دوربین‌ها و ... همچون دیسک‌های SCSI رفتار می‌کند. یعنی آن‌ها را اسکازی در نظر می‌گیرد.
/dev/sr*درایوهای اختیاری (CD/DVD رایترها)

علاوه بر این، برخی لینک‌های سمبلیک مثل /dev/cdrom ، /dev/dvd و /dev/floppy را می‌بینیم که به فایل‌های حقیقی دیوایس اشاره دارند. اگر بر روی سیستمی کار می‌کنید که به صورت خودکار دیوایس‌های حذف شدنی (Removable Device) را سوار نمی‌کنند، از تکنیک‌های زیر می‌توانید برای تشخیص اینکه چگونه این دیوایس‌ها هنگام سوار شدن نامگذاری می‌شوند استفاده کنید. اول یک نمای در لحظه از فایل /var/log/syslog نمایش دهید (به این منظور نیاز به دسترسی کاربر ارشد دارید):

پس از اجرای فرمان مشاهده می‌کنید که چند خط آخر فایل /var/log/messages به شما نشان داده می‌شود و سیستم منتظر می‌ماند تا آخرین لاگ‌ها را به صورت زنده نمایش دهد (برای خروج از این حالت Ctrl+C را فشار دهید).

بخش آخر خروجی به ما می‌گوید که نام کلی دیوایس /dev/sdb بوده و پارتیشن اول این دیوایس که همان USB است /dev/sdb1 می‌باشد.

اکنون که نام دیوایس را در دست داریم، می‌توانیم درایو فلش را سوار کنیم. به این منظور ابتدا پوشه /mnt/flash را ایجاد می‌کنیم:

تا زمانی که سیستم را ریبوت نکنیم به همین صورت فلش ما باقی خواهد ماند.

منبع: لینوکس‌سیزن نوشته فرشید نوتاش حقیقت

برچسب ها

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا
بستن