Shell چیست
وقتی از خط فرمان سخن میگوییم در واقع به Shell (پوسته) اشاره میکنیم. Shell برنامهای است که فرمانها را از صفحهکلید میگیرد و به سیستمعامل منتقل میکند. تقریباً تمامی توزیعهای لینوکسی یک برنامه Shell را از پروژه GNU تحت عنوان bash پشتیبانی میکنند.
Bash سرنام واژگان Bourne Again Shell بوده که توسط استیو بورن نوشته شده است.
شبیهسازهای ترمینال
هنگام استفاده از یک رابط گرافیکی نیازمند برنامه دیگری تحت عنوان شبیهساز ترمینال برای تعامل با پوسته خواهید بود. KDE از console و GNOME از gnome-terminal استفاده میکند. تعداد دیگری از شبیهسازهای ترمینال برای لینوکس وجود دارد که اساس کار آنها یکسان است و امکان دسترسی به پوسته را به ما میدهد.
در ادامه به این سوال که Shell چیست پاسخ میدهیم:
Shell چیست
هنگامی که شبیهساز ترمینال را میگشایید، میبایست چیزی شبیه به این را ببینید:
[me@linuxbox ~]$
این نشاندهنده اعلان پوسته (shell prompt) نامیده میشود. ممکن است اعلان پوسته در سیستم شما کمی متفاوت باشد. معمولاً نام کاربری username@machinename بوده و سپس دایرکتوری جاری (در این باره بیشتر توضیح خواهیم داد) و علامت دلار است.
اگر آخرین کاراکتر به جای دلار، # باشد بدین معنا است ترمینال دارای دسترسیها و مجوزهای کاربر superuser میباشد. این بدین معناست که ما بهعنوان کاربر root (ریشه) وارد شدهایم و یا یک ترمینال را با امتیازات superuser (چیزی شبیه Administrator در سیستمهای ویندوزی) وارد شدهایم.
حال با تایپ کردن، ترمینال آزمایش میکنیم:
[me@linuxbox ~]$ kaekfjaeifj
با توجه به اینکه این فرمان موجود نیست، پوسته به شما فرصت دیگری میدهد.
bash: kaekfjaeifj: command not found [me@linuxbox ~]$
تاریخچه فرمان
اگر دکمه جهتنمای بالا را بفشارید مشاهده خواهید کرد که فرمان قبلی (kaekfjaeifj) پس از اعلان ظاهر میشود. به این ویژگی تاریخچه فرمان (Command History) میگویند. بهطور پیشفرص اکثر توزیعات لینوکسی ۵۰۰ فرمان را بهخاطر میسپارند. فشردن کلید جهتنمای پایین، فرمان قبلی را از بین میبرد.
مکاننما (Cursor)
فرمان قبلی را با فشردن کلید جهتنمای بالا به یاد بیاورید. حال کلیدهای جهتنمای چپ و راست را فشار دهید. ملاحظه میشود که میتوان مکاننما را در هر نقطه از خط فرمان قرار داد. این ویژگی در هنگام تغییر دادن یا ویرایش فرمانها کاربرد دارد.
چند فرمان ساده
حال که اندکی با خط فرمان آشنا شدهاید، به سراغ چند فرمان ساده میرویم. اولین فرمان، فرمان date است که زمان و تاریخ فعلی را نمایش میدهد:
[me@linuxbox ~]$ date Thu Oct 25 13:51:54 EDT 2012
فرمان بعدی، فرمان cal میباشد که بهطور پیشفرض تقویم ماه جاری را نمایش میدهد:
[me@linuxbox ~]$ cal October 2012 Su Mo Tu We Th Fr Sa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
برای دیدن مقدار فضای فعلی روی درایورهای دیسک خود از فرمان df استفاده خواهید کرد:
[me@linuxbox ~]$ df Filesystem 1K-blocks Used Available Use% Mounted on /dev/sda2 15115452 5012392 9949716 34% / /dev/sda5 59631908 26545424 30008432 47% /home /dev/sda1 147764 17370 122765 13% /boot tmpfs 256856 0 256856 0% /dev/shm
به همین ترتیب برای نمایش مقدار حافظه آزاد، از فرمان free استفاده میگردد:
[me@linuxbox ~]$ free total used free shared buffers cached Mem: 513712 503976 9736 0 5312 122916 -/+ buffers/cache: 375748 137964 Swap: 1052248 104712 947536
با بستن پنجره ترمینال و یا با استفاده از فرمان exit میتوانید از ترمینال خارج شوید:
[me@linuxbox ~]$ exit
دیدگاهتان را بنویسید